5651 Yasasında da düzenlemenin yapılacağı torba kanun tasarısının mecliste kabul edilmesinin ardından bilgi teknolojileri çalışanlarını yakından ilgilendiren kanunda son durumu inceledik.

Mevcut 5651 Yasasının sektörün farklı kollarını nasıl ilgilendirdiğini sorumluluk ve yükümlülükleri daha önceki yazımızda anlatmıştık, verilen teklifte belli başlı değişiklikler;

  • hapis cezalarının adli para cezalarına dönüştürülmesi,
  • "uyarı yöntemi", "içeriğin yayından çıkarılması" ve "erişimin engellenmesi" kavramları ve icrası daha net tanımlanıyor,
  • Yasanın daha işlevsel yürütülmesi için Erişim Sağlayıcıları Birliği kurulması,
  • nefret söylemi içeren yayınların katalog suçlar kapsamına alınması, bu tür suçlar içinde erişim engellemesi tedbirlerinin uygulanabilmesi,
  • yer sağlayıcıların trafik bilgisi tutma yükümlülüğünün güçlendirilmesi,
  • yer sağlayıcılık faaliyetlerinin yetkilendirme ile değil bildirim usulüne göre gerçekleştirilmesi,
  • internet kafeler gibi ticari amaçla toplu kullanım sağlayıcılara yönelik yaptırımlarda kademeli sisteme geçilmesi, 
  • suça konu olmasa dahi özellikle çocukların fizyolojik gelişimlerini olumsuz etkileyen içeriklerle ilgili olarak da sadece kafe vb. yerlerde tedbir (filtreleme vb.) alınabilmesi olanağına ilişkin yasal dayanağın güçlendirilmesi, 
  • özellikle erişimin engellenmesi yönündeki kararların ölçülülük ilkesine uygun olarak alınması ve uygulanmasının kolaylaştırılması, 
  • Başkanlığın mevcut düzenlemede var olan katalog suçlar kapsamında çalışmalar yapma, çalışma kurulları oluşturma yetkisinin internetin güvenli kullanımı ile ilgili hususlar bakımından da geçerli hale getirilmesi, 
  • erişimin engellenmesi tedbirine iş bölümü çerçevesinde HSYK tarafından görevlendirilmiş mahkemelerce karar verilebilmesi

öngörülmektedir.

Özellikle yer sağlayıcılık faaliyetini yürütenler ve içerik sağlayıcılığı yapanlar konusundan yasayı detaylı inceleyecek olursak ;

Kişilik haklarının ihlali durumunda:
internet ortamında yapılan yayın içeriğinden dolayı kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia edenlerin direkt olarak sulh hakimliğine başvurabilmesi imkanı getirilmiştir.
Daha önce öncelikle içerik ve yer sağlaycısına başvuru şartı gerekiyordu.

Daha önce içerik sağlaycısı, kendisine yapılan başvuruya 2 gün içinde cevap vermesi gerekiyordu,
Yeni düzenlemede, Uyar-Kaldır yöntemiyle içeriğin çıkarılmasını isteyene 24 saat içinde cevap verilmesi isteniyor.

Daha önceki halinde, kanuna aykırı site içeriğinin engellenmesi ifadeleri vardı.
Yeni düzenlemede, kişilik haklarının ihlali durumunda, yalnızca kişilik hakkının ihlalinin gerçekleştiği yayın, kısım, bölüm ile ilgili olarak (URL, vb. şeklinde) içeriğe erişimin engellenmesi yöntemiyle verilecek.

Bu düzenleme özellikle web sitesi yapanlar, web sitelerine içerik sağlayan ve bu içeriğin yayınlanmasını sağlayan ajanslar için, forum sitesi yöneticileri, blog yazarları gibi pek çok kişiyi ve kurumu ilgilendiriyor.
Düzenleme böyle durumlarda ilgili siteye erişimin tamamen değil ilgili içerikle ilgili kısmen engellenmesi açısından yararlı olacaktır.

Yeni düzenleme ile kurulacak olan Erişim Sağlayıcıları Birliği 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamında yetkilendirilen tüm internet servis sağlayıcıları ile internet erişim hizmeti veren diğer işletmecilerin katılmasıyla oluşan ve koordinasyonu sağlayan bir kuruluş olacaktır. Kişilik haklarının ihlaline ilişkin hakim kararları bu birliğe bildirilecek ve birlik en geç 4 saat içinde kararı yerine getirecektir.

Bir diğer düzenleme ise Sulh Hakimin nin kişilik hakları ihlal edildiği şikayetiyle başvuranlarla ilgili kararı 1 gün içinde verecek olması. Böylece kanuna aykırı herhangi bir yayın çok daha hızlı şekilde yayından kaldırılabilecektir.

Özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia edenler yayının yapıldığı web sitesinin tam adresini, ihalin nasıl yapıldığını ve kimlik bilgilerini TIB e iletmesinin ardından, TIB "Erişim Sağlayıcıları Birliği" ne gönderecek ve 4 saat içinde erişimin engellesi tedbirinin uygulanmasını sağlayacaktır.
Ancak iddia sahibi TİB e başvuru yaptığı saatten itibaren 24 saat içinde sulh hakimliğine başvurması ve sulh hakiminin İlgili web sayfasının özel hayatın gizliliğini ihlal edip etmediğine hakim karar vermesi gerekiyor.
Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde doğrudan TIB Başkanı doğrudan engelleme yapabilecek, bu karar ise sulh ceza mahkemesinde itiraz hakkı bulunuyor.

Yasadaki yeni düzenlemelere göre çıkardığımız sonuçlar:
1 - Kişilerin engelleme isteklerinin nasıl ve nereye yapılacağı daha net biçimde ortaya konmuştur.
2 - Sonuçta ticari faaliyet yürüten yer sağlayıcı işletmelerin cezai yaptırımları hapis cezasından idari para cezasına dönüştürülmüştür.
3 - Yer sağlayıcılara log tutma zorunluluğu getirilmiştir.
4 - Internet kafe gibi ticari internet erişimi sağlayan işletme kişi ya da kurumlara bildiri zorunluluğu getirilmiştir.
5 - Servis Sağlayıcılar, (ttnet, superonline, turkcell, vodofone gibi)
Yer sağlayıcılar (veri merkezleri, hosting firmaları, sunucu kiralayanlar gibi)
İçerik sağlayıcılar (haber ajansları, web sitesi üreten, içerik giren, kişi ya da kurumlar, haber portalları, forum yöneticileri, yazarlar ve blog sahipleri gibi)
Internet Toplu kullanım sağlayan kişi ya da kurumların hepsi "Erişim Sağlayıcıları Birliği" çatısı altında faaliyetlerini sürdürecek ve birliğe bağlı olacaktır.
5651 Yasası ve İşletmelerin log tutma zorunluluğu ile ilgili "5651 Nolu Yasa ve Yükümlülüklerimiz"  
makalesini inceleyebilirsiniz.

Güncelleme (03.03.2014): 

MADDE 15- 4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“j) Trafik bilgisi: Taraflara ilişkin IP adresi, verilen hizmetin başlama ve bitiş zamanı, yararlanılan hizmetin türü, aktarılan veri miktarı ve varsa abone kimlik bilgilerini,”

MADDE 16- 5651 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(4) Trafik bilgisi ancak bir suç soruşturması ve/veya kovuşturması kapsamında mahkemelerce talep edilmesi hâlinde Başkanlık tarafından içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı ve/veya erişim sağlayıcıdan alınarak verilir.”

MADDE 17- 5651 sayılı Kanunun 8 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(15) Bu maddeye göre soruşturma aşamasında verilen hâkim kararı ile 9 uncu ve 9/A maddesine göre verilen hâkim kararı birden fazla sulh ceza mahkemesi bulunan yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenen sulh ceza mahkemeleri tarafından verilir.”

MADDE 18- 5651 sayılı Kanunun 9/A maddesinin sekizinci fıkrasının son cümlesi madde metninden çıkarılmış ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(9) Bu maddenin sekizinci fıkrası kapsamında Başkan tarafından verilen erişimin engellenmesi kararı, Başkanlık tarafından, yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur. Hâkim, kararını kırk sekiz saat içinde açıklar.”